دیماه

اشتباه قرن بیستم نباید در ایران تکرار شود. عدم پاسخ‌گویی اجازه داد بخشی از چپ بدون مواجهه‌ای هم‌سنگ با میراث نظام‌های کمونیستی، چند دهه بعد دوباره در مقام داور اخلاقی ظاهر شود. ایران آزاد نمی‌تواند اجازه دهد نیروهایی که در فاجعه ۱۳۵۷ و استمرار جمهوری اسلامی نقش داشته‌اند نیز چند سال پس از سقوط نظام، گذشته خود را بازنویسی کنند و این بار در لباس آزادی‌خواه، قربانی یا عدالت‌طلب بازگردند.

هیچ جامعه‌ای تنها با جاده‌ها، ساختمان‌ها و زیرساخت‌هایش زنده نمی‌ماند؛ آنچه یک ملت را به یک جامعه انسانی تبدیل می‌کند، حافظه جمعی، همدلی و احترام به کرامت انسان است. به همین دلیل، ثبت نام تک‌تک جان‌باختگان و ساخت یادمان‌هایی برای قربانیان فجایع دی‌ماه، نه یک اقدام نمادین، بلکه یک ضرورت اخلاقی، تاریخی و تمدنی است.