بررسی موضاعات سیاسی-اجتماعی ایران وب سایت انجمن انار
اشتباه قرن بیستم نباید در ایران تکرار شود. عدم پاسخگویی اجازه داد بخشی از چپ بدون مواجهه‌ای هم‌سنگ با میراث نظام‌های کمونیستی، چند دهه بعد دوباره در مقام داور اخلاقی ظاهر شود. ایران آزاد نمی‌تواند اجازه دهد نیروهایی که در فاجعه ۱۳۵۷ و استمرار جمهوری اسلامی نقش داشته‌اند نیز چند سال پس از سقوط نظام، گذشته خود را بازنویسی کنند و این بار در لباس آزادی‌خواه، قربانی یا عدالت‌طلب بازگردند.
باربد بهداد در این یادداشت به یکی از بنیادی‌ترین پرسش‌های پیش روی ایران می‌پردازد: آنچه ضامن آزادی و پیشرفت یک ملت است، حکمران خوب است یا قانون خوب؟ او استدلال می‌کند که آینده ایران نه بر فضیلت افراد، بلکه همانطور که رضاشاه دوم تکرار میکنند بر نهادهای پایدار و حاکمیت مردم باید استوار باشد.
این مقاله توضیح می‌دهد که مفهوم مشروطه در گفتمان سیاسی ایران، از یک رخداد تاریخی مشخص، به یک دال سیال در منازعات سیاسی تبدیل شده است. در این فرآیند، بخشی از جریان اصلاح‌طلبی با بازتعریف نسبت میان مشروطه و دولت پهلوی، زمینه‌ای برای بازتولید روایت‌هایی فراهم کرده است که در برخی جریان‌های مدعی ملی‌گرایی معروف به جریان قاسمشهری نیز قابل مشاهده است.
روایت‌هایی که از ساواک، دیوی مخوف و خونخوار در برابر آزادیخواهان ساخته بود و در تمام این سال‌ها همچون اهرمی برای تقبیح، محکوم و منکوب کردن طرفداران پادشاهی پهلوی و شاهنشاه آریامهر فقید به‌کار می‌رفت؛ و مهم‌ترین ابزار برای حقانیت‌زدایی از پهلوی و حکومت ملی ایران بود.
عمر جمهوری اسلامی به پایان رسیده است، نه حقانیت نزد ملت ایران دارد و نه متحد واقعی در عرصه بین‌الملل. اما آنچه در این یادداشت قصد تاکید دارم و باید به آن توجه کرد، واکنش اقتصاد چین به اتفاقات در حال تکمیل در منطقه خاورمیانه و مخصوصا مداخله نظامی آمریکا-اسراییل و محاصره تنگه هرمز است.
در فضای سیاسی امروز ایران، یکی از بحث‌های پرچالش، عنوان‌بندی و جایگاه حقوقی رضا شاه دوم است. برخی او را«شاهزاده» می‌خوانند، درحالی‌که از دیدگاه حقوقی و تاریخی این عنوان غلط و غیر قانونی است. «شاهزاده» یک عنوان تشریفاتی است، نه سیاسی.
ایران، سرزمینی با تنوعی غنی از زبان‌ها، فرهنگ‌ها و آیین‌هاست؛ اما همین تنوع، اگر در بستر قانون و هویت ملی مدیریت نشود، می‌تواند به ابزار تفرقه بدل شود. در قرن بیست‌ویکم، یکی از بزرگ‌ترین تهدیدهای اجتماعی برای ایران، نه فقر اقتصادی یا فشار خارجی، بلکه قوم‌گرایی سیاسی است؛ پدیده‌ای که به‌نام «حق قومیت»، عملاً بنیان ملت را می‌فرساید.
در آن سال‌ها، ایران در آستانه‌ی صنعتی شدن کامل بود؛ کشوری با رشد اقتصادی شتابان، دولت تکنوکرات و سکولار، جامعه‌ای با آزادی‌های اجتماعی گسترده، و مردمانی که پاسپورت‌شان در جهان اعتبار داشت.
در آن دوران، آرمان ایرانیان «پیشرفت» بود، نه بقا. «زندگی بهتر» هدف ملی بود، نه رؤیای ممنوع.
در میان تمام بیماری‌های فکری و روانی که جامعه ایران طی نیم‌قرن گذشته گرفتار آن شده، هیستری پهلوی‌ستیزی از همه مزمن‌تر و لاعلاج‌تر است. این بیماری نه از جنس نقد منصفانه و عقلانی، بلکه از سنخ کینه‌ورزی بیمارگونه و نفرتِ نهادینه‌شده در ذهن نسلی است که نه از تاریخ می‌داند، نه از منطق تحلیل برخوردار است.
داریوش همایون،اندیشمند برجسته، در جمله‌ای ماندگار تصویری روشن از وضعیت تاریخی ایران ترسیم کرده است:
«ایران در گره‌گاه سه جهان عقب‌افتاده و گرفتار واقع است: جهان سوم، جهان خاورمیانه و جهان اسلام ولی به هیچ‌کدام از آن‌ها تعلق ندارد و باید خود را بر این جغرافیای عقب‌مانده سیاسی تحمیل کند.»